|
Yurttaşlığın
basitleştirilmesine giden
yollar
kantonlarda da tıkalı
St. Gallen ve Luzern kantonlarında 28 Kasım
2004’te sonuçları alınan halkoylamalarında, seçmelerin çoğunluğu,
yurttaşlığa geçiş işlemlerini yeniden düzenleyen çözüm
önerilerine şans tanımadı.
snc/
zafer sayar
LUZERN/ ST.GALLEN. snc. İsviçre'nin iki kantonunda 28 Kasım'da
sonuçları belli olan halkoylamalarında, yurttaşlık başvurularıyla
ilgili uygulamaların yeniden düzenlenerek günün koşullarına
uygun hale getirilmesine imkan tanıyan yasa önerileri sandıktan
döndü.
Luzern'de yurttaşlığa
geçiş işlemlerinde kanton düzeyinde birlik sağlanmasını
talep eden ve yeşillerce sunulan yasa önerisi seçmenlerin büyük
çoğunluğunca reddedildi. Katılımın yüzde 45 olarak
belirlendiği halkoylamasında 24 bin evet oyuna karşı 80 bin
hayır oyu kullanıldı.
Yine yeşillerin lanse ettiği ikinci bir tasarıda ise,
yurttaşlığa geçiş başvuruları kabul edilmeyenlerin durumlarının
yeniden incelenmeye alınmasının sağlanması hedefleniyordu.
Ancak, bu talep de seçmenlerden 21 bin evet oyu alabildi ve 75
bin hayır oyuyla reddedildi.
Hıristiyan Halk
Partisi (CVP), Hür Demokrat
Parti (FDP) ve İsviçre Halk Partisi (SVP), tartışmaya
neden olan birkaç kararlardan dolayı belediyelerin karar alma özgürlüklerinin
kısıtlanmasının kabul edilemez bir durum olduğu şeklinde
fikir bildirmişler ve inisiyatife karşı tavır almışlardı.
Luzern’in Emmen
Belediyesi'nde sandık başında uygulanan yurttaşlığa geçiş
işlemleri, kamuoyunda büyük tartışmalara yol açmıştı.
Yeşiller (Grüne Bündnis) tarafından başlatılan
inisiyatif, yurttaşlığa geçişlerde sadece komisyonlar ya da
belediye meclislerinin sorumlu olmasını talep ediyordu. Yeşiller,
bu inisiyatifle keyfi kararların önlenmesini hedefliyorlardı.
St. Gallen'deki halkoylaması ve siyasi
kriz
İsviçre Yüksek
Mahkemesi Temmuz 2003‘te aldığı kararla, yurttaşlık başvurularının
sandıkta oylanmasını anayasa ve yasalara aykırı bulmuştu. Bu
arada St. Gallen Kantonu'nun yeni anayasası da Ocak 2003'te yürürlüğe
girmişti. Bu gelişmelerden yola çıkan kanton meclisi, Mayıs
2004'te yeni kanton anayasası ve İsviçre düzeyindeki yasalarla
uyum sağlayan yeni yurttaşlık yasasını büyük bir çoğunlukla
kabul etmişti. Katılımın yüzde 33 gibi çok düşük bir düzeyde
kaldığı ve sonuçları 28 Kasım'da belli olan halkoylamasında,
meclis tarafından kabul edilen yeni yurttaşlık yasası, seçmenlerin
43 bin kabul oyuna karşı, 50 bin oyla reddedildi. Yasa, yurttaşlığa
geçiş işlemlerinin basitleştirilmesi ile başvuruların yurttaşlık
meclisince ele alınması ve kararların belediye meclislerinde
verilmesini öngörüyordu.
Hükümet acil çözüm arayışında
St. Gallen Kanton Hükümeti
Üyesi Kathrine Hilber yaptığı açıklamada, meclisten
geçen yasanın halk tarafından reddiyle yasal düzeyde bir boşluğun
ortaya çıktığına dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Hatırlanacağı
gibi seçmen yeni kanton anayasasını kabul ederek, buradaki
yurttaşlığa geçişle ilgili yeni düzenlemeyi de kabul etti.
Anayasal düzenlemenin işlerlik kazanması için meclis tarafından
yapılan yasal düzenleme ise halk tarafından benimsenmedi. Bu
durumda, ortadaki yasal boşluğun en geç iki yıl içinde ve
acil olarak doldurulması gerekiyor. Bundan sonraki çalışmaların,
bu yönde ilerlemesi ve yeni bir yasa üzerinde anlaşma sağlanması
anayasal bir zorunluluktur."
Sonuçlardan duyduğu üzüntüyü dile getiren Hilber,
"Belki de yurttaşlığa geçiş kararlarının sandıkta
karara bağlanamayacağının yasal düzeyde açık olarak tanımlanması,
taktik bir hataydı" dedi.
Seçmen hala 26 Eylül'ün etkisinde
Siyasal gözlemciler,
Luzern ve St.Gallen kantonlarındaki yurttaşlık yasalarının
halk tarafından reddini, 26 Eylül 2004 halkoylamasının seçmen
üzerindeki etkilerinin hala sürmekte olduğu şeklinde yorumladılar.
İsviçre düzeyinde göçmen gençlerin yurttaşlığa geçiş işlemlerini
basitleştiren ve İsviçre Parlamentosu'nca kabul edilen yurttaşlık
yasası, 26 Eylül'de sonuçları açıklanan halkoylamasında
reddedilmişti. İsviçre Halk Partisi'nin (SVP),
halkoylaması öncesi sürdürdüğü propaganda kampanyasında
"yurttaşlığa kitlesel geçiş" ve "İslamiyet
tehdidi" temaları öne çıkarılarak seçmenin ürkütülmesi
başarılmıştı. (snc)
|
