BERN. (10.12.03) İsviçre Parlamentosu'nun büyük ve küçük kanatlarını oluşturan Ulusal Temsilciler Meclisi ve Kanton Temsilcileri Meclisi, bugünkü ortak oturumlarında hükümet üyelerini seçti. Eski hükümetin beş üyesi koltuklarını korurken, parlamento, iki yeni üyeyi hükümete soktu. SVP'li Christoph Blocher'in, CVP'li Adalet Bakanı Ruth Metzler'e karşı girdiği mücadeleyi kazanması, seçimlere damgasını vurdu. İsviçre Hükümeti'nin, 1959 yılından bu yana süren partiler bazındaki bileşimi değişerek, SVP ilk kez hükümete iki temsilcisini sokmayı başarırken, CVP'nin üye saysı da ilk kez bire düştü. SP ve FDP hükümette ikişer üyeyle temsil edilmeyi sürdürdüler.

Parlamentonun ortak oturumu açılırken, parti grupları seçimlerle ilgili tutumlarına bir kez daha netlik kazandırdılar. SP, FDP ve CVP, SVP'nin hükümete iki temsilci vermesine prensipte karşı olmadıklarını ilan ettiler. SVP, partiler arasında ana anlaşmazlık konusunu oluşturan Christoph Blocher'in adaylığında ısrarlı olduğunu bir kez daha vurguladı. Parlamentonun sol kanadını oluşturan SP ve yeşiller, Christoph Blocher'in adaylığının kabul edilemez olduğunu tekrar ederlerken, FDP'nin bu konuda sessiz kalması dikkat çekti. CVP grup sözcüleri, hükümete iki temsilci verme noktasında kararlı olduklarını dile getirirlerken, sonucu parlamentonun taktirine bıraktıklarını açıkladılar.

Bu açıklamalarla, seçimlerin SVP ile CVP arasında, Metzler-Blocher düellosuna dönüşeceği bir kez daha ortaya çıkmış oldu.

Turlar başlıyor

Seçimler, parlamento kuralları gereği, önce aday olduklarını açıklayan eski hükümet üyeleri için oylamaya gidilerek başladı. SP'li bakan Moritz Leuenberger seçilmek için 118 oyun yeterli olduğu turda, 211 gibi yüksek bir oyla koltuğunu korumayı başardı. FDP'li bakan Pascal Couchepin de, 116 oya ihtiyaç duyduğu oylamadan, 178 oy toplayarak çıktı.

Heyecan dorukta: Düello başlıyor

CVP'li Adalet Bakanı Ruth Metzler için yapılan oylama, seçimlerin en kritik ve çekişmeli turlarını oluşturdu. Christoph Blocher, ilk kez bu aşamada ve Metzler'in rakibi olarak ortaya çıktı. İlk turda her iki aday da 116'şar oy topladılar. İkinci turda Blocher, rakibinin 2 oy geçerek, 119 parlamenterin desteğini kazandı. Seçilmek için 119 oya ihtiyaç duyulan 3. turda, Blocher 121 oya ulaşırken, Metzler, rakibinin 5 oy gerisinde kalarak seçimleri kaybetti.

Blocher, bu seçim galibiyetiyle, 1872 yılından bu yana ilk kez, görevdeki bir bakanın seçimini engellediği gibi, partisinin hükümetteki temsilci sayısını da 1959 yılından bu yana ilk kez ikiye yükseltti. Metzler'in yenilgisiyle, hükümetteki kadın temsilci sayısı bire düşerken, Blocher'le İsviçre tarihinde bir ilk daha gerçekleşerek, ilk kez bir kanton (Zürih) hükümete iki temsilci vermiş oldu.

Sonuçlar, SVP grubunda coşkuyla karşılanırken, seçimlerin mağlubu Metzler, parlamento iradesine saygı duyduğunu belirterek, bundan sonraki turlarda adaylığını koymayacağını açıkladı.

Deiss, Schmid ve Calmy-Rey tekrar seçiliyorlar

Daha sonra sırasıyla yapılan oylamalarda, CVP'li bakan Joseph Deiss 138, SVP'li bakan Samuel Schmid 167 ve SP'li bakan Micheline Calmy-Rey 206 oyla hükümetteki yerlerini korudular. Deiss en az oyla hükümete tekrar seçilen bakan olurken, Calmy-Rey aynı partiden Leuenberger'den sonra en yüksek oyu alarak önemli bir seçim başarısına imzasını atmış oldu.

İkinci yeni bakan Hans-Rudolf Merz

Seçimlerde son oylama, tekrar aday olmadığını açıklayan FDP'li bakan Kaspar Villiger'in koltuğu için yapıldı. Bu oylamada, FDP'li iki aday karşı kaşıya geldiler. İlk turda, Hans-Rudolf Merz 115, Christine Beerli ise 83 oy toparlayabildiler. Seçilmek için 120 oya ihtiyaç duyan adaylardan Merz, bu turu 127 oya ulaşarak aşarken, Beerli 96 oyla seçimlerin diğer bir kadın mağlubu oldu.

Yeni hükümetle gelen istikrar mı, kriz mi?

CVP'nin kaybettiği koltuğun, SVP tarafından ve üstelik politik aşırılıklarıyla tanınan Christoph Blocher tarafından kazanılması, siyasal gözlemcilerce hükümette belirgin bir sağa kayış şeklinde değerlendiriliyor. Blocher'in, politik yaşamındaki özellikle yabancı düşmanı propaganda malzemelerini kullanarak doruğa tırmandırdığı aşırılılarını, hükümete taşıması halinde siyasal bir krizin kaçınılmaz olduğuna kesin gözüyle bakılıyor.

Blocher'in davranışlarının artık daha fazla mercek altına alınacağı önümüzdeki günlerin, İsviçre'deki koalisyonun geleceğiyle ilgili kararları da olgunlaştıracağı düşünülüyor.