snc, sadece günlük haberle

yetinmiyor, İsviçre'deki

önemli gelişmeleri de mercek

altına alıyor.

snc dosyaları >>>

“Heute”, üç kantonda ayrı basımlarla çıkıyor. Toplam 200 bin tiraja sahip olan günlük yeni akşam gazetesi için, Zürih’te 110 bin, Bern’de 50 bin ve Basel’de ise 40 bin baskı yapılıyor.  (Fotoğraf: snc Arşivi)

30 yıl aradan sonra

Yeniden bir akşam gazetesi: “Heute”

İsviçre’nin Almanca konuşulan bölgelerinde 30 yıldır akşam gazeteleri alanında yaşanan sessizlik bozuldu. Bedava dağıtımı yapılan günlük “Heute” gazetesi, ulaşım merkezlerinde okuyucularla buluşmaya başladı.

snc/ Sevim Civil

Zürih, Bern ve Basel kantonlarında pek çok tren istasyonu, otobüs ve tramvay durağında 15 Mayıs Pazartesi akşam saatlerinde yeni bir gazetenin para karşılığı olmadan dağıtılmaya başlandığı görülüyor. İsviçre günlük gazetelerinin yarısı büyüklüğünde ve 32 sayfalık bu yeni akşam gazetesinin adı “Heute”, yani Türkçesiyle “Bugün”… Daha önceden hazırlanmış dağıtım kutularına bırakılan ya da kalabalıkların arasına karışan ekiplerce elden dağıtılan “Heute”nin, merak ve ilgiyle karşılandığı hemen belli oluyor. İsviçre’nin Almanca konuşulan bölgelerinde, yaklaşık 30 yıl aradan sonra yeniden bir akşam gazetesinin görülmesi insanlarda heyecan yaratıyor.

Gençler bilmiyor, yaşlılar ise unutmaya başlıyordu

İsviçre’nin Almanca konuşulan kantonlarında 1970’li yılların ortalarına kadar büyük gazetelerin aynı zamanda akşam baskıları da yapılıyordu. Postanenin öğleden sonra dağıtımını kesmesiyle gazetelerin akşam baskıları da bir anlamda tarihe kavuşuyordu. NZZ, 1974 yılında akşam baskısını durduruyor, bunu 1977 yılında Almanca konuşulan bölgelerdeki son akşam gazetesi “Die Tat” izliyordu.

Fransızca ve İtalyanca konuşulan kantonlarda ise akşam gazeteleri daha yakın zamanlara kadar yaşamalarına rağmen, onlardan da bugüne ulaşmayı başaranı olmadı. Örneğin Fransızca Tribune de Genève’in akşam baskısı 1990, İtalyanca Ticino Oggi’ninki ise ancak 2003 yılına kadar dayanabilmişti.

“20 Minuten” devriminin verdiği cesaret

Akşam gazetelerinin tıkanmasındaki en önemli etken olan dağıtım sorununa çözüm, bir başka tecrübenin başarıya ulaşmasıyla gelecekti. Büyük başlıkların altında kısacık haber özetleri, reklamlarla dolu ve aceleye getirilmiş sayfalarıyla Almanca konuşulan bölgelerde 1999 yılında yayına başlayan ve bedava dağıtılan “20 Minuten” gazetesi, büyük bir okuyucu kitlesine ulaşmayı başarabiliyordu. Medya araştırma kuruluşu WEMF'in yaptığı çalışmalar, "20 Minuten"in ülkenin en çok dağıtılan ve okunan günlük gazetesi haline geldiğini gösteriyordu. Son yıllarda gazeteleri büyük bir mali krize sokan reklam pazarındaki daralmaya rağmen, sadece reklam gelirleriyle yakalanan bu başarı, uzmanları da şaşırtıyordu.

Yedi yıldır bedava dağıtımı yapılarak ayakta kalabilen “20 Minuten” tecrübesi, akşam gazetelerinin dağıtım sorununu çözebilecek örneği de ortaya koymuş oluyordu. Almanca konuşulan üç büyük kent olan Zürih, Bern ve Basel’de 15 Mayıs’ta istasyonlarla otobüs ve tramvay duraklarında dağıtımına başlanan “Heute” gazetesi, bir bakıma “20 Minuten” tecrübesini akşam saatlerinde tekrarlamış oluyordu.

200 bin tiraj, üç ayrı basım

Yayın tekeli “Ringier” grubunun sermayesiyle çıkarılan “Heute”, üç kantonda ayrı basımlarla çıkıyor. Toplam 200 bin tiraja sahip olan günlük yeni akşam gazetesi için, Zürih’te 110 bin, Bern’de 50 bin ve Basel’de ise 40 bin baskı yapılıyor. Yaklaşık 500 dağıtım kutusu ve 150 kişilik dağıtım ekibi aracılığıyla geniş bir okuyucu kitlesine ulaşabilen gazetenin şef redaktörlüğü ise tecrübeli yayıncı Bernhard Weissberg tarafından üstleniliyor.

“İsviçre’nin en hızlı hazırlanan gazetesiyiz; sabahları işe başladığımızda önümüzde sadece birkaç saat olduğunu biliyoruz ve saat 13’e kadar gazeteyi tamamlayıp, matbaaya teslim ediyoruz” diyen Weissberg, “Bu akşam zamanımı nerede geçirebilirim” sorusuna cevap arayanları da, gazetelerine bir göz atmaya davet ediyor. Gerçekten de, sayfaları reklamlarla dolu gazetenin gece etkinlikleri programlarına geniş bir yer ayırdığı hemen göze çarpabiliyor.

Dağıtım niçin bu kadar önemli?

Yaşanan bütün tiraj kayıplarına ve reklam gelirlerindeki azalmaya rağmen İsviçre, yine de gazete sektörünün en gelişmiş ülkesi. Dünyanın hiçbir yerinde kişi başına İsviçre'deki kadar gazete düşmüyor. Ama rakamlar bu kadar çok gazete okunan bir ülkede çok ilginç bir gerçeği daha ortaya koyuyor: İsviçre’de geleneksel gazete okuyucusu, bayilerden gazete satın alma alışkanlığına pek sahip değil. Okuyucular gazetelere çoğunlukla abone oluyorlar ve onlara posta kutularından ulaşılıyorlar.

Bağımsız medya araştırma kuruluşu WEMF’in 2005 yılı verileri bu durumu şöyle ortaya koyuyor:

Örneğin, günde 210’000 abonesine ulaşan Berner Zeitung’un bayilerdeki satışı sadece 4’500. Bayilerde 15’000 civarında satılan Tages Anzeiger ise 200’000 aboneye sahip. NZZ, 130’000 aboneye sahipken, bayi satışı 9’500 kadar. İsviçre’de sadece Blick gazetesi, bu duruma aykırı bir özellik sergiliyor. Abone sayısı 145’000 olan Blick, gazete bayilerinde de günde 100’000 dolayında satılabiliyor.

Bu durum, dağıtım sorununu fazlasıyla ön plana çıkarıyor. İsviçre’de dağıtım sorununu çözemeyen ya da bunu sadece bayilere havale eden bir gazetenin yaşama şansı yok gibi görünüyor. Bu noktada posta ya da özel dağıtım ağları çok büyük bir önem kazanıyorlar.

Önce “20 Minuten” tarafından başarıyla uygulanan ve şimdi de “Heute” tarafından tekrarlanan tren istasyonlarıyla önemli otobüs ve tramvay duraklarında yapılan bedava dağıtım ise, dağıtım sorununa bulunan yaratıcı bir çözüm olarak değerlendiriliyor.