|
İnternetten müzik indirmek
Suç mu, değil mi?
Uzmanlar,
özel kullanımlar için internetten bedava müzik, film ve oyun
indirmenin yasa dışı olmadığını açıklıyorlar. Müzik endüstrisinin
bir bölümü ise, buna karşı çıkıyor ve indirilen her müzik
parçası için tazminat ödenmesi gerektiğini iddia ediyor. İsviçre’de
son aylarda gündemi sık sık işgal eden bu tartışma, başta
gençler olmak üzere, internet kullanıcılarını yakından
ilgilendiriyor.
snc/ ali yılmaz
Winterthur Basın Bilim Enstitüsü’nce yapılan bir araştırmaya
göre, her dört gençten üçü, yasadışı olduğu kanısını
taşımalarına rağmen, internetten sürekli ya da ara sıra müzik
indiriyor. Araştırma, internetten bedava müzik indirilmesinin
yasak olduğu düşüncesinin yetişkinlerde de yaygın olduğunu
ortaya koyuyor.
Bu konuda medyalarda yer alan yazıların yanlış ya da
yetersiz bilgi verdiğine dikkat çeken uzmanlar, örneğin "NZZ am Sonntag" gazetesinde, 27 Haziran 2004’de yayımlanan
bir yazıda "Müzik
parçalarının bedava internetten indirebilmesi ancak yasadışı
olarak mümkündür" şeklindeki ifadeler yer aldığını
ve "Berner
Zeitung", "Tagesanzeiger", "Neue Luzerner
Zeitung" gibi diğer günlük gazetelerde de buna benzer
bilgilere rastlandığına dikkat çekiyorlar.
Yasak mı, değil
mi?
Uzmanlar, ne İsviçre’de ne Almanya’da ne de Amerika
Birleşik Devletleri’nde, özel alanda kullanılmak üzere
internetten bedava müzik, film ya da oyun indirenlerin, mahkeme
kararlarıyla cezaya çarptırıldığına dair bir olaya
rastlanmadığını belirtiyorlar ve şöyle devam ediyorlar:
"Mahkemelerce suç kapsamında değerlendirilen
olaylar, sadece 'değiş-tokuş borsası' çerçevesinde aşağıya
indirilen bilgilerin başkalarına sunulmasından ibaret.“
Örneğin İsviçre’de Kazaa,
Gnutella ve Lime Wire gibi "değiş-tokuş" borsalarının internet
sayfalarından bedava elde edilen programlarla, diğer katılımcıların
müzik listelerinden faydalanmak mümkünken, bunları kendi
bilgisayarları üzerinden diğer katılımcılara sunmak yasak
olup cezaya çarptırılabiliyor.
"Korsan yayın" kopyalamak da suç değil
İsviçre Telif Hakları Yasası, kendisi, arkadaş ve
akraba gibi yakın çevresi için özel alanda kullanılmak üzere
yapılan çoğaltmalara göz yumuyor. Ancak, korunmuş eserlerin
internet üzerinden geniş bir kitleye sunulması ceza kapsamına
giriyor.
İsviçre'nin tanınmış tüketici dergisi "K-Tipp"in
son sayısında yayımlanan bir yazıda şöyle bir örneğe yer
veriliyor:
"Kanton Aargau’da yaşayan iki gencin yüzlerce MP3
müzik parçasını bedava olarak internetten indirilecek şekilde
yayımlamaları, kendilerine pahalıya patladı. Mahkeme tarafından
biner franklık cezaya çarptırılan iki genç, ayrıca binlerce
frank tazminat ödemek zorunda kaldı."
Hukukçular arasında, internette yayımlanan korunmuş
bilgilerin, indirilmesi halinde suç oluşturacağı görüşünü
savunanlar azınlıkta. Amerikan Harvard Üniversitesi’nde bir
araştırma projesi çerçevesinde çalışan Avukat Cyrill
Rigamonti, özel işler için kullanılan korsan yayınlar
yasalara aykırı gelmez tespitinde bulunuyor.
"K-Tipp",
hukuk profesörleri ve bu konuda uzman avukatlarla yaptığı bir
araştırmada yukarıdaki tespitin doğrulandığı yazıyor. Örneğin
Prof. Fritz Rapp bu konuda, "Bence,
bir eserin kopyalanmasıyla, onun yasadışı bir şekilde
internette yayımlanması arasında doğrudan bir ilişki yok“ diyor.
İsviçre Telif Hakları Enstitüsü’nden Carlo Govoni de bu fikri onaylıyor ve "Bilgileri internetten
kopyalayanlar, onları bilgisayarlara yasak olarak yükleyenler
gibi sorumluluk taşımıyorlar“ saptamasında
bulunuyor.
Bu noktada, bilgisayar programlarının hak sahibinin onayı
olmadan özel kullanım için de olsa kopyalanamayacağı ise bir
istisna teşkil ediyor.
Müzik ve film yapımcılarından
farklı sesler
İsviçre’de müzik dünyasının haklarını savunan "Suisa"
kurumunun internet sayfasında da, "İnternet ortamında müzik ya da başka eserlerin özel alan için
kopyalanmasının yasak olmadığı görüşünden yola çıkıyoruz“
sözleri yer alıyor. Buna benzer görüşleri, film yapımcıları
topluluğu "Suissimage"ın internet sayfasında da bulmak mümkün.
Bu bilgiler, müzik, film ya da oyun gibi eserleri
internet üzerinden kopyalayanları sevindirecek nitelikte olmasına
rağmen, uzmanlar, kopyalanan eserlerin internet üzerinden başkalarının
ulaşacağı ve kopyalayabilecekleri şekilde yayımlanmamasına
dikkat edilmesi gerektiğini önemle hatırlatıyorlar.
Müzik endüstrisi milyarlık zararlarla karşı karşıya
Uzmanların büyük çoğunluğunun müzik kopyalama üzerine
hemfikir oldukları bu görüş, Uluslararası Ses ve Görüntü
Üreticileri Federasyonu'nun İsviçre Seksiyonu "ifpi"
tarafından olumlu karşılanmıyor. Müzik endüstrisinin
internet ortamındaki bilgi değiş tokuşundan milyarlarca frank
zarara uğradığı düşünüldüğünde, bunda hayret edilecek
bir durum olmadığı ortaya çıkıyor. "ifpi", düzenlediği büyük bir kampanyayla müzikseverleri
değiş-tokuş borsalarından uzak durmaya çağırıyor.
"ifpi“
ayrıca özel bir programla internette göze batan MP3 bilgi
trafik akışını tarıyor ve günde üç ile dört bin kuşkulu
bilgi transferini kayıtlarına geçiriyor. Kurum, bu yöntemle
bilgi transferi yapılan bilgisayarın sadece "IP"
adresine ulaşabildiği ve "provider"i
(dağıtıcı) tanıyabildiği için, bu kanalları kullanarak
kimliklerini bilmediği kuşkulu kişilere ulaşarak, kendilerine
cevap vermeleri isteminde bulunuyor. Ancak isimleri saklı olan
kullanıcıların kimlikleri, sadece bir mahkeme kararı doğrultusunda
açıklanabiliyor.
Bu yolla ulaştırılan mesajlarda, yüksek tazminat
taleplerinde bulunuluyor; kopyalanan her müzik parçası için 50
frank, bilgisayara yüklenmesi için de bir frank ödenmesi
gerektiği ifade ediliyor. Faturalar böylelikle bol sıfırlı
hale geliyor, ancak uzmanlar, bu talebin mahkeme önünde gerçek
bir şansa sahip olmadığını belirtiyorlar. (snc)
|
