|
Kar topu tuzağına düşenler anlatıyor
"Bu bir beyin yıkamasıydı"
"Kar topu sistemi" sadece bir aldatmaca.
Üstelik İsviçre yasalarına göre hapis ve para cezası
gerektiren suç kapsamında. Buna rağmen birçok insan bu tuzağa
düşmeye halen devam ediyor.
snc/
sevim civil
İşsiz insanlar, internet üzerinden örneğin "Jobpilot“
gibi iş borsalarında kolaylıkla "Innoflex"
firmasının tuzağına düşebiliyor. Bu internet sayfalarında "Dünya ekonomi tarihinin en
büyük paylaşım evresinin başında yer alın. Sakın bu şansı
kaçırmayın" ya da "Firma
kurucu damarınızı hissedin" gibi reklam sloganlarına
rastlamak mümkün. Bu ilanlardan yola çıkarak iş başvurusunda
bulunanlar, karşılarında "Innoflex"
firmasının bir satıcısını buluyorlar.
Bu dağıtım firmalarının ana amacı provizyon karşılığı
yeni dağıtıcı ortakları bulmak. Hangi ürün ya da hizmeti
vermeleri ikinci planda bir rol oynuyor ya da ürün sadece
kafalarda gelişen bir hayal oluyor.
Cüzdanınızdan birdenbire 1800 frank eksiliyor
İki yıldır İsviçre’de aktif olan Alman firması "Innoflex"
işte bu şekilde çalışıyor. Tabii, sistemin nasıl işlediğini anlamak için ona biraz daha yakından
bakmak gerekiyor.
Satıcılık başvurusunda bulunan kişiler önce bir
miktar "ayak bastı" parası ödüyor. Yeni müşteriye
verilen içeriği değersiz kağıtlarla ve anlaşmalarla dolu bir
dosyanın fiyatı 114 frank. Her kim piramit sisteminde yukarıya
tırmanmak ve en yakın bir zamanda daha fazla para kazanmak
istiyorsa ek olarak 1768 frank ödemek zorunda kalıyor.
Söz konusu olan firma kendi verdiği bilgilere göre,
telefon iletişim ürünleri, elektrik anlaşmaları ve internet
üzerinden ürünler sattığını bildiriyor. Firma konuşmacısı,
dağıtım ortaklarının, insanların "Flexphone"
adlı telefon şirketine abone olmaları doğrultusunda bir ikna
çalışması yaptıklarını söylüyor. Ancak, İsviçre’de "Flexphone"
adında bir telefon şirketi yok. Ayrıca, İsviçre’de elektrik
kontratlarını satın almak diye bir şey yok.
"Hemen katıl,
yoksa fırsat kaçar"
Bu tuzağa düşen Aargau Kantonu'ndan Roger Hefti, Saldo dergisine
başından geçenleri anlatırken, "Para
yatırımı yapıyorsun, ancak hiç bir satış yapamadığından
dolayı kazanç elde edemiyorsun“ diyor.
Hefti,
bir "Innoflex"
toplantısına arkadaşları vasıtasıyla katılıyor ve o günü
şöyle anıyor:
"Aslında, böylesi bir organizasyona katılmaya hiç
niyetim yoktu, ama ertesi sabah uyandığımda 1800 frank ödeyerek
firmanın dağıtım ortağı olduğumu anladım. Şöyle bir
geriye baktığımda anladım ki, onların yaptığı bir beyin yıkaması.
Sürekli, eğer hemen katılmazsan kaybedeceksin hissine kaptırıyorlar
insanı."
Hefti,
gibi kuşkucu birinin dahi aldatılması psikoterapist Theodor Itten’i şaşırtmıyor. Itten,
"İnsanlar,
kolay ve çabuk yollardan para kazanma özlemini taşıyorlar. İkna
edilen insan sonunda çok zeki olduğuna ve bir defaya mahsus olan
bir şansı geri tepmediğine inandırılıyor“ şeklinde
analiz yapıyor.
Göze batan bir başka
gerçek ise, bu tür kar topu sistemlerinin çoğunlukla
erkeklerin ilgisini çekiyor olması. Aslında yine aynı mantıkla
işleyen yardımlaşma süsü verilmiş "hediye çemberleri"
gibi sistemler ise daha çok kadınlar tarafından rağbet görüyor.
Psikoterapist Itten’e
göre bu kadınlar ve erkekler arasındaki rol paylaşımlarıyla
ilintili. Erkekler, kendilerini iş dünyasında güçlü görüyorlar
ve "yatırım yap, o zaman sen
de iş dünyasında saygı görür ve sosyal alanda yükselirsin"
yansıtmalarına açık oluyorlar.
İsviçre Hukuk Dairesi’nden Reto Brand bu çevreyi iyi tanıyanlardan biri olarak, insanların
oldukça sık bu kar topu sistemine inandıklarını belirtiyor. Brand,
"İnsanlar sistemden zarar görmelerine ve yıllardır bunun
riskleri üzerine bilgilendirildikleri halde denemeye devam
ediyorlar" şeklinde bir açıklamada bulunuyor.
Kar topu sistemleri yasa dışı
Psikoterapist Itten
bu konuya şu sözlerle ışık tutmaya çalışıyor:
"Bazı insanlar vardır ki, onlar kumarcılar gibi
kaybedenler tarafında olduklarını kabul etmezler. Onları
motive eden şey oyunu kazanma ihtimalinin verdiği yüksek
mutluluk duygusu. Diğerleri ise kaybettiklerini kazanmak için
yine aynı sistem içerisinde yer alıyorlar."
Ancak, hangi nedenle
olursa olsun, her kim kar topu sistemine girerse kaybettiği gibi
yasalara karşı geldiğinden dolayı cezaya çarptırılma
tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Lenzburg
Mahkemesi, "Innoflex"
firmasından bir satıcıyı, yasal olmayan kartopu sistemiyle
ortaklar aradığı ve İsviçre Şans Oyunları Yasası'na karşı
geldiği gerekçesiyle iki bin frank para cezasına çarptırmıştı.
Tuzağa giden yol
Kar topu ve piramit sistemleri genel olarak aynı prensip
doğrultusunda işliyor ve insanların parasını kapmak gibi tek
bir hedefi gözetiyor.
İş ilanlarında ya da internet üzerinden faaliyet gören
iş borsalarında ek gelir ya da serbest meslek sahipliği görüntüsünde
karşımıza çıkıyor bu sistem. Herkes hiçbir ön bilgiye
sahip olmaksızın bir ürünle ya da olağanüstü bir sistemle
çok çabuk zengin olabilir sözü veriliyor. Bazen tanıdıklar
ya da akrabalardan edinilen adreslerle, bu tür teklifler
elektronik posta yoluyla da ulaştırılıyor. Somut olarak bu
sistem üzerine bilgi sahibi olmak ve bu gizemli perdeyi aralamak
için yapılan toplantılardan birine katılmak gerekiyor.
Tuzak toplantıda
kuruluyor
Toplantıda "Bölge
Başkanı" ya da "Menajer" kimliğine bürünmüş,
satış alanında tecrübeli olduğu anlaşılan bir firma
profesyoneli, karşılanan konuklara sistemin ya da ürünün ne
kadar harika olduğunu renkli tablolar çizerek anlatıyor. Karşıt
bir görüş geldiğinde ise ya onu duymazlıktan geliyor ya da tüm
ikna gücüyle bu fikri çürütmeye çalışıyor. Örneğin,
bunun bir kar topu sistemi değil, internet ağı içerisinde yapılan
bir pazarlama yöntemi olduğu anlatılıyor. Katılımların sağlanması
içinse, yüksek provizyon gibi avantajların yanı sıra dağıtım
yapısı içinde yükselme ve kariyer sahibi olma olanaklarının
olduğu öne sürülüyor. Ancak, tüm bu olanaklardan
faydalanabilmek için toplantıya katılanların ödeme yapmaları
gerekiyor, hem de hemen.
Kölelik
Kurbanlar, her ne
kadar kısa bir sürede bunun dolandırıcılıktan başka bir şey
olmadığını kavrasalar da, en azından yatırdıkları parayı
kurtarabilmek için dağıtım ortakları aramak zorunda kalıyorlar.
İşin ustası olmadıkları için müşteri kazanma çalışmalarında
başarı sağlayamıyorlar ve en yakınlarındaki kişileri bu çemberin
içerisine çekmeye çalışıyorlar. Artık kurban, kurban
olmaktan çıkarak suçlu durumuna düşüyor. Kaybettikleri maddi
ve manevi değerlerin yanı sıra, yasalara göre onları hapis ve
10 bin franka varan para cezaları bekliyor oluyor. (snc)
|
