|
Dev
pasta, medyaların iştahını kabartıyor
Radyo
ve televizyon vergileri nereye
gidiyor?
İsviçre’de
radyo ve televizyon vergileri Avrupa ortalamasının çok üzerinde…
Konutlar yılda 450, işyerleri ise 597 frank vergi ödüyorlar.
İsviçre parlamentosu, yeni radyo ve televizyon yasası üzerinde
çalışırken, kamuoyunda bu paraların nereye gittiği tartışılıyor
ve yeni yasal düzenlemeyle vergilerin daha da artmasından endişe
ediliyor. Sadece vergilerin toplanması için özel bir firmaya yılda
48 milyon frank ödenmesi ise tepkilere yol açıyor.
snc/
sevim civil
BERN.
snc. İsviçre parlamentosu şu sıralar yeni radyo ve
televizyon yasası üzerine tartışmaya devam ediyor. Şimdiye
kadar vergilerin tamamı üzerinde İsviçre Radyo ve Televizyon
Kurumu’nun (SRG) tekeli olmasına rağmen, sayıları 60’ı
bulan bazı özel radyo ve televizyon istasyonlarına da kısmi
kaynak aktarımında bulunuluyordu. Ancak, bu yakın zamanda yeni
yasayla birlikte değişecek gibi görünüyor. Artık yerel düzeyde
yayın yapan televizyon ve radyo istasyonlarının dışında bazı
büyük yayınevleri de kamu paralarından düzenli olarak pay
alabilecekler.
Toplanan
radyo ve televizyon vergilerinden yerel radyolara yılda toplam 12
ile 20 milyon frank, özel televizyon istasyonlarına ise 14 ile
35 milyon arasında bir mali kaynak ayrılması üzerinde
duruluyor. Ancak parlamentonun her iki kanadı, henüz bu sübvansiyonların
miktarı konusunda hemfikir değiller.
Saldo
dergisinin de konuyla ilgili bir araştırmasında işaret ettiği
gibi, Ringier, NZZ, Jean Frey ve Basler Zeitung gibi büyük yayınevleri,
“Basın-TV”si aracılığıyla ulusal çapta yayın yapan
televizyonda her hafta sonu en iyi program saatlerinde kendi ürünlerini
televizyon izleyicilerine sunma imkanına sahip olarak vergi
paylarını şimdiden güvence altına almış görünüyorlar.
Vergileri
toplayan firmaya 48 milyon
Basını
eleştirel açıdan izleyen bağımsız bir uzmanlık kuruluşunun
başkanı olan Fredi Häni, kar amaçlı özel televizyonların sübvansiyon
almalarını doğru bulmadıklarını, bunun tüketicilerin daha
fazla radyo ve televizyon vergisi ödemek zorunda kalmaları anlamına
geldiğini vurguluyor.
İsviçre
sadece televizyon vergilerinde Avrupa düzeyinde ön sırada yer
almıyor. Vergi toplayan birime, komşu ülke Almanya toplam vergi
miktarının yüzde 1,8'ini (182 milyon) aktarırken, İsviçre,
Billag AG'ye bu hizmetten dolayı yılda 48 milyon frank (yüzde
4) ödüyor.
Daha
da kötüsü, 2003 sonunda Alman Telecom Firması, İsviçre
"T-System" hisselerinin bir kısmını satın aldı.
"T-System", yani “Billag Kart Servisi” Globus,
Manor, Media Markt ve Migrol gibi şirketlerin müşteri kartlarının
işlemlerini yapıyor ve televizyon vergilerinin toplanmasıyla sınırlı
bir kamu hizmetinin dışına çıkıyor.
Aargau
Milletvekili Maximilian Reimann, 1999'da İsviçre Radyo ve
Televizyon Kurumu'nun mali açıdan kontrol edilmesini talep etmiş
ve bunun üzerine sorumlu bakan Moritz Leuenberger bu yönde araştırmaların
başlatılması doğrultusunda direktif vermişti. Şimdilerde ise
Reimann, Billag AG'nin mali durumunun açıklığa kavuşturulmasını
istiyor.
Ne
kadar vergi ödüyoruz?
İsviçre’de
radyo ve televizyon vergileri Avrupa ortalamasının çok üzerinde…
Konut olarak kayda geçen adresler yılda radyo ve televizyon
vergisi olarak toplam 450 frank, işyerleri ise 597 frank ödüyorlar.
Billag AG’nin verilerine göre, İsviçre’de ev ya da işyeri
olarak kayıtlı adreslerin yüzde 90’ını oluşturan yaklaşık
üç milyon adresten düzenli olarak radyo ve televizyon vergisi
toplandığı düşünüldüğünde ortaya 1 milyar 200 milyon
frankı aşkın dev bir rakam çıkıyor. Bu büyük pasta, özel
medya kuruluşlarının iştahını kabartıyor.
Vergiler
niçin bu kadar yüksek?
Radyo
ve televizyon vergilerinin aşırı yüksekliği uzun yıllardır
şikayet konusu olmaya devam ediyor. Yetkililer de İsviçre’de
vergilerin Avrupa ülkeleri’yle kıyaslanamayacak ölçüde yüksek
olduğunu kabul ediyorlar, ancak bunun kaçınılmazlığını da
sözlerine ekliyorlar. Onlara göre, İsviçre çok resmi dilli
bir ülke olduğu için, sadece İsviçre Radyo ve Televizyon
Kurumu günlük olarak yedi televizyon ve 16 radyo programı üretiyor.
Bu arada 60 kadar yerel özel radyo ve televizyon istasyonuna mali
kaynak aktarılıyor. Öte yandan, İsviçre küçük bir nüfusa
sahip ve bundan dolayı zorunlu giderler için kişi başına daha
fazla pay, yani vergi düşüyor.
Ancak,
bu bilgiler, kamuoyunu tümüyle tatmin etmekten uzak görünüyor.
Vergilerin toplanması için harcanan paranın niçin bu kadar yüksek
olduğu, yerel özel radyo ve televizyonlara hangi kriterlere göre
kaynak aktarıldığı gibi sorular varlığını devam ettiriyor.
Yeni yasal düzenlemeyle özel radyo ve televizyon kanallarının
yanı sıra özel yayınevlerine de kaynak aktarılmasının düzene
bağlanacak olmasının vergileri daha da arttırabileceğinden
ise endişe ediliyor.
|