|
Uyuşturucu
bağımlılığının tedavisi:
Zor,
ama mümkün
Bir
genç düşünün. Dış görünüşünde, yaşam alışkanlıkları
ve ritminde hızlı değişiklikler ortaya çıkıyor. Eski ilişkilerinden
sürekli kaçmaya çalışıyor. Yeni bir arkadaş grubuna dahil
oluyor. Aileden uzaklaşıyor. Giyim tarzı değişiyor, geceleri
sık sık eve gelmiyor.
Aileler
bu davranış ve görünüm değişikliklerini başlangıçta
anlam veremedikleri bir disiplinsizlik olarak görebiliyor. Bir tür
gariplik, hatta serserilik olarak algılayabiliyor. İlişkiler
kopma noktasına gelebiliyor.
Oysa,
bütün bunlar gelip geçici ya da yaşla ilgili olağan bir durum
olabileceği gibi, uyuşturucu bağımlılığı gibi önemli
tehlikelerin de işareti olabilirler.
Şunun
çok açıklıkla belirtilmesi lazım: Uyuşturucu bağımlısı
kişi, belirli bir rahatsızlığı olan kişidir. Uyuşturucu bağımlılığının
başlamasında bir çok faktörün rolü olabilir, ama uyuşturucu
bağımlılığı uzmanların denetiminde, ailenin ve sosyal çevrenin
de yardımıyla baş edilebilecek bir problemdir. ’’Sen
kendini disiplin altına al, bu şekilde bundan kurtulursun’’
gibi bir yaklaşım faydasızdır.
Bu
tarz, sadece problemin büyümesin yol açar. Çünkü, uyuşturucu
bağımlılığı fiziksel mekanizmayı değiştiriyor. Uyuşturucu
almadığınız sürece, sizin kontrolünüz dışında bir istek
oluşuyor. Bir kimsenin normal şartlarda bunu iradesiyle yenmesi
mümkün değil. Uyuşturucu bağımlılığı zamanla psikolojik
ve sosyal birçok soruna da yol açıyor. Bundan dolayı uyuşturucu
bağımlılığını bir rahatsızlık olarak görmemiz lazım.
Kesinlikle iradesizlik, disiplinsizlik gibi bir durum söz konusu
değil. Bu çerçevede değerlendirdiğimiz zaman, yardım yollarına
da daha kolay ulaşmamız mümkün.
Önce
iletişim
Uyuşturucu
kullanan kişiyi, ortamdan uzaklaştırarak, baskı yaparak bu
durumdan kurtarmamız mümkün değil. Peki, nasıl yardım
edebiliriz? Yaklaşım ne olmalı?
Önce,
uyuşturucu kullandığının farkına varmak gerekli tabii...
Mesela evde enjektör gibi bir takım şeyler bulursunuz. Uyuşturucuların
bir kısmı kaşıkla ısıtılır. Evde eğik kaşık bulursunuz.
Davranışlarında değişiklikler olur. Bu farkına varıldığı
zaman, anlayışla onlarla konuşmak lazım. Düşünün ki, uyuşturucu
kullanan kimsenin kendisi de ondan kurtuluş yolunu bilemez. Ondan
kendi başına kurtulması mümkün değildir. Kurtulmasını sağlayabilmek
için önce onunla ilişki kurmak, konuşmak lazım.
Tedavi
bir uzmanlık işi
Uyuşturucu
bağımlılığı yıllardır Avrupa ve Amerika'nın en önemli
sorunlarından bir tanesi... Bağımlılığının tedavisi için,
büyük yatırımlar yapılmakta. Buna uygun şekilde de geniş
tedavi imkanları mevcut. Mesela Türkiye’dekilerle karşılaştırılamayacak
kadar büyük imkanlar var.
Bu
imkanları kullanabilmek için, bu alanda çalışan uzman kişilere
ulaşmak lazım. Bunlar kimler olabilir? Bir kere danışma
yerlerine ulaşılabilir. Ev doktoruyla ya da herhangi bir
psikiyatristle konuşulabilir, psikiyatri kliniklerine başvurulabilir.
Çünkü uyuşturucu bağımlılığının tedavisi sadece ilaçla
yapılamaz; uzun süreli bir tedavi. Aylar alacak bir tedavi. Bir
kişi uyuşturucuyu bıraktıktan uzun süre sonra tekrar başlayabilir.
Uygun bir tedavi çerçevesi oluşturulup, bunun kalıcı olması
için uğraşmak lazım. Bunun için ilgili danışma yerleri, bu
alanda çalışan doktorlar, psikiyatristler ve sosyal danışmanların
ortak çalışmasıyla bu durumun içinden çıkılabilir ancak.
Uyuşturucu
bağımlılığının tedavisi zordur. Zira, hem fiziksel, hem
psikolojik, hem de sosyal bir problemdir. İlk başvuru yerinden
sonra, verilen tavsiyelere göre bir yol izlenebilir. Burada en önemli
şey uyuşturucu kullanan genci tedavi için kazanmaktır. Düşünün
ki, genellikle uzun süreli bir uyuşturucu kullanımından sonra,
gençler psikolojik açıdan çok zor şeyler yaşıyorlar. Bağımlılık,
önce uyuşturucuyu bulmak, sonra onunla mücadele etmek ya da
aileden kopmak gibi birçok sıkıntıyı da birlikte getiriyor.
Ondan kopamamanın suçluluk duygusu, sıkıntısı buna
ekleniyor... Onlara çok anlayışla yaklaşmamız, onları tedavi
için kazanmamız lazım. Bizim kafamızdaki tedavi çerçevesinin
ötesinde, onların düşüncelerini, isteklerini, beklentilerini
de muhakkak göz önünde bulundurmamız lazım. Ancak onları
kazanarak başarıya ulaşabiliriz.
Yanlış
yaklaşımlar
Yapılan
yanlışlardan biri de şu:
Bir
aile çevresinde, kimse de duymasın diye gençler bir yere kapatılıyor.
Herhangi bir tedavi uygulanmadan 15-20 gün bu şekilde geçiyor;
ondan sonra bıraktığı sanılıyor. Özde bir şey değişmediği
için tekrar uyuşturucuya başlıyor o gençler. Veya Türkiye’ye
gönderiliyorlar. Stres faktörlerinin daha az, uyuşturucuya ulaşma
imkanının daha zor ve verilen cezaların daha yüksek olması
gibi nedenlerle orada belki ara verebiliyorlar; belirtiler
azalabiliyor. Fakat buraya gelince çoğunlukla kaldıkları
yerden tekrar devam ediyorlar.
Gençler
İsviçre'de yaşayacak. Her ne kadar burada yaşamasına rağmen
birinci neslin aklında Türkiye’ye dönmek varsa da, gençlerin
yaşayacağı yer burası. Onun için bu problem burada çözülmek
zorunda. Bunu da buradaki imkanlara ulaşarak çözebiliriz. Bunun
bir avantajı da şu: Gençler çok iyi Almanca biliyorlar. Onun için
buranın tedavi imkanlarından faydalanmaları da daha kolay
oluyor.
Tedavi
nasıl başlıyor ve devam ediyor?
Tedavi,
adım adım gelişen bir seyir takip ediyor.
İlk
olarak, uyuşturucudan kesilme tedavisi başlatılıyor. Yani
fiziksel belirtilerinin ortadan kalkması için doktor gözetimi
altında bir klinikte yoğun bir tedavi gerekiyor. Bu tedavi birkaç
hafta kadar sürüyor.
Daha
sonra uzun ve daha zorlu bir yol başlıyor: Alışkanlığa karşı
tedavi süreci... Bununla ilgili kurumlar var. Buralarda altı
aydan 18 aya ya da 24 aya varan tedaviler uygulanıyor. Gençler
orada yaşıyorlar. O alanda uzman kişiler çalışıyor. Oradaki
yaşantı içerisinde hem uyuşturucuyu ortaya çıkartan sebepler
üzerine, hem de yeni bir yaşam tarzının geliştirilmesi üzerine
çalışılıyor.
Yaraların
sarılması için uzun bir zaman ve korunaklı bir yapı
gerekiyor. Böyle ev ortamlarından bir tanesi mesela güney İsviçre’de
bulunuyor. Burada çeşitli uğraşlar var, haftada bir iki kez
grup görüşmeleri, konuşmaları oluyor. Uzman kişiler sürekli
orada bulunuyorlar. Gençler, bir tür toparlanma sürecinden geçiyorlar.
Maddi olarak da çeşitli kurumlar tarafından genellikle karşılanıyor
bu. Gençleri tekrar sosyal yaşama kazandırma hedefleniyor.
Meslek edinme sürecine bir nevi hazırlık dönemi yaşıyor gençler
orada. Aileyle ilişkilere önem veriliyor. Aileyle görüşmeler
oluyor. Ailelerin destekleriyle problem daha da kolay çözülebiliyor.
Altı
ayla iki yıl arasında sürebilen bu dönemden sonra gençler
yavaş yavaş yeni bir yaşantıya başlamaya çalışıyorlar. Bu
terapi sürecinin uzun olması, gençlerin eski arkadaş çevrelerinden
uzaklaşmasında da önemli oluyor. Yani uyuşturucu kullanılan
ortamın dışına çıkmaları onlar için çok önemli.
Sonuç
Özetlemek
gerekirse, uzun süren tedavi dönemi bittikten sonra da yeniden
başlama riski ortadan kalkmıyor Bu potansiyel tehlike yıllarca
devam ediyor. Onun için sürekli dikkat ve özen gerekiyor.
Uyuşturucu
kullanan kimseler bize yabancı olmamalı. Onları bu sıkıntılı
durumlarından kurtarmak için hepimizin onlara anlayışla, hoşgörüyle
yaklaşması lazım. Sosyal destek, bağımlılıktan kurtulma mücadelesi
veren gençler için yaşamsal öneme sahip.
Kaynak:
Dr. Tarık Yılmaz Seminer Notları
Derleyen:
snc/ Sevim Civil
|
