Vania Alleva, Brüksel'deki protesto gösterilerinde arkadaşlarıyla durum

değerlendirmesi yapıyor... Konu: AB'den vizenin kaldırılmasıyla ilgili bir

kaz daha  kesin tarih sözü almak... (sayfa fotoğrafları: mazlum kılınç)

Vania Alleva ile söyleşi

Vizenin kalkması

bir başka (son)bahara mı kaldı?

Avrupa Birliği’nin (AB), birliğe üye olmayan ülkelerin İsviçre’de yaşayan yurttaşlarına vize adı altında çektirdiği eziyet ne zaman son bulacak? Schengen vizesi ne zaman kaldırılacak? İsviçre’deki yüz binlerce göçmenin seyahat özgürlüğünü fiilen ortadan kaldıran bu uygulama ne zamana kadar devam edecek?

AB, en yetkili ağızlardan vizenin çok yakında kaldırılacağı sözünü veriyor, ama soru yine aynı: ne zaman?

İsviçre’de yaşayan Türkiye Cumhuriyeti yurttaşları da, kendileriyle aynı kaderi paylaşan başka yüz binlerce göçmen gibi, bu soruların acilen cevaplanmasını istiyorlar. Acilen, zira sürekli bir işkenceye dönüşen bu çağ dışı uygulamanın olumsuz etkileri yaz ayları yaklaşırken daha da büyüyor. Malum, izin mevsimi kapıda...

Vizenin ne zaman kaldırılacağı sorusuna doğru bir cevap verebilecek isimlerin başında Vania Alleva yer alıyor. Vizeye karşı sayısız girişimde bulunan ve bu konumuyla  AB’nin baş muhatabı haline gelen İnşaat ve Endüstri Sendikası GBI’nin göçmenler sorumlusu Alleva konuyu yıllardan beri titizlikle takip ediyor. Zaten, AB kurumlarıyla ilişkileri de bizzat o sürdürüyor.

Vania Alleva’nın sorularımızı ayrıntılı olarak cevapladığı söyleşiyle sizleri baş başa bırakmadan önce, onun verdiği bilgilere göre bir iyi, bir de kötü haberimiz olduğunu hemen söyleyelim. İyi haberimiz, vizenin kısa bir zaman sonra kalkacağının kesinleşmiş olduğu... Kötü haberimiz ise, AB’nin haziran başı için söz vermesine rağmen, tarih konusunda henüz resmi bir karar alamadığı... Kötü haber, özellikle izin yolculuğu için yaz aylarında AB üyesi ülkelerin topraklarından geçişlerde, vizenin devam edebileceği ihtimaline göre hazırlıklı olunması gerektiği anlamına geliyor.

Yani, sevinmek için henüz erken ve kısa da olsa bir süre daha “ya sabır” diyeceğe benziyoruz.

söyleşi: mazlum kılınç

Mazlum Kılınç: Sayın Alleva, vizenin kaldırılmasıyla ilgili AB’nin son olarak geldiği nokta ne? Ayrıntılara girmeden önce, söyleşimize son durumu kısa ve net olarak aktarmanızı rica ederek başlamak istiyorum.

Vania Alleva: Böyle başlamayı ben de uygun görüyorum, zira herkesin aslında merak ettiği de bu. Pek çok ayrıntı var ve bunlara daha sonra girelim.

Önce en son gelişmeden başlayalım. Biliyorsunuz Avrupa Komisyonu, AB’nin yürütme organı, yani hükümeti... Avrupa Komisyonu, geçtiğimiz mart ayı sonunda yaptığı toplantıda, vizenin en geç haziran ayı başında kaldırılması konusunda görüş birliği sağlandığı bilgisini verdi. Toplantı yapılırken biz de oradaydık ve komisyondan bunun sözünü aldık.

Siz bu sözü inandırıcı buluyor musunuz? Çünkü henüz resmi ve kesin bir karar ortada yok.

Biz Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu’yla olduğu gibi, AB’nin ilgili tüm kurumlarıyla da sürekli ilişki içindeyiz. Bize verilen son resmi bilgiler, 1 Mayıs 2004 tarihinde AB’ye katılan on yeni ülkenin de vizenin kaldırılmasıyla ilgili onay vermesi gerektiği şeklinde... Bunun resmi karar alma sürecini uzattığı söyleniyor.

Bu durumda sizce vizenin mayıs ayı sonuna kadar kaldırılması şansı var mı?

Yanılmayı çok isterim, ama zaman olarak verdikleri sözü tutmaları zor görünüyor. Vizenin kaldırılmasıyla ilgili süre sonbahara kadar uzayabilir. Herkesin buna hazırlıklı olmasında yarar var. Tabii özellikle de, yaz aylarında AB topraklarından geçiş yapacak göçmenlerin...

Sizce, AB, 1 Mayıs’taki genişlemeden önce karar alıp işi hızlandıramaz mıydı? Yeni üyelerin onayı baştan alınamaz mıydı ya da daha sonraya ertelenemez miydi?

Çok haklısınız. Böyle olması gerekirdi. Zaten biz de bunu sürekli talep ettik ve gecikmelerden dolayı onları her zaman eleştirdik.

25 Mart’ta Brüksel’deydiniz. Orada da AB’nin en yetkili isimleriyle bir kez daha yüz yüze görüştünüz ve bu eleştirileri dile getirdiniz. Onlar bu durumu nasıl açıklıyorlar?

Bakın, birazdan daha ayrıntılı tarihler verebilirim, ama AB’de vizenin kaldırılmasına karşı çıkan kimse yok. Herkes kaldırılmasından yana olduğunu söylüyor. Parlamento da öyle, komisyon da öyle... Bu gecikmeyi, AB’nin, bütün kurumlarıyla, on yeni ülkenin katılımıyla 1 Mayıs’ta resmen gerçekleşen genişleme sürecine konsantre olmasına bağlıyorlar.

Siz bu açıklamaya inanıyor musunuz?

Benim inanıp inanmamamın bir önemi yok. İsviçre’deki göçmenlere uygulanan vize, AB’nin büyük bir ayıbıdır. Bu ayıbın devamını hiçbir gerekçeyle izah edemezler. Zaten önceden de dediğim gibi, AB içinde bu vizeyi açıkça savunan tek bir kimse yok, ama vize uygulaması devam ediyor. Bunun ciddi hiçbir kuruma yakışmayacağını herkes bilir.

Biraz geçmişe dönelim istersiniz? GBI’nin vizenin kaldırılması için gösterdiği çabanın, 2000 yılının ilk aylarında vizeye karşı imza kampanyası çağrısıyla başladığını, kısa bir sürede pek çok kişi ve kurumun da katkısıyla 36 bin imza toplandığını biliyoruz. Aynı yılın Mayıs ayında bu imzaların İsviçre Hükümeti’ne teslim edilerek, vizenin kaldırılması için ilk önemli resmi girişimde bulunulduğunu hatırlıyoruz. Aradan geçen dört yılı kısaca özetleyebilir misiniz?

Tabii. İmzalar teslim edilirken, hükümetten bu konunun AB ile süren ikili görüşmelerde gündeme getirilmesi talep edildi. Hükümetten bu konuda söz alındı. Eş zamanlı olarak vizenin kaldırılması için AB nezdinde de girişimlerde bulunmaya başladık. İsviçre ile AB arasındaki ikili görüşmeler çok sayıda konuyu kapsıyor, Schengen ve Dublin anlaşmaları gibi göçmenleri doğrudan ilgilendirenleri de bilindiği gibi halen devam ediyor.

Vizenin kalkması için diğer yöntemlerin yanı sıra diplomatik kanalları da kullanmanızı, AB ile doğrudan ilişkiye girmenizi ve doğrudan muhatap olmanızı devletler arası ilişkilerin ağır yürümesiyle mi açıklıyorsunuz?

Tam öyle değil. Biz zaten baştan beri AB’yle doğrudan ilişkiye girmiştik. Zamanla, bu ilişkinin önemi arttı desek daha doğru olur. Ama daha önemlisi, bu soruna müdahale etmek, göçmen üyeleri çok fazla olan GBI gibi bir kurum açısından bir yükümlülük ve görevdir.

Bu zaman zarfındaki en önemli tarihler hangileriydi?

Tabii pek çok görüşme, yazışma ve toplantı var. Ama Mayıs 2000’deki ilk girişimimizden sonra en önemli gelişme, Avrupa Komisyonu’nun, 2002 yılında konuyu ele alması oldu. Çözümle ilgili umut verici bir hava ortaya çıktı. Biz Temmuz 2003’te Brüksel’de AB yetkilileriyle bir dizi görüşme yaptık ve ısrarlı olduğumuzu gösterdik. Vizenin 1 Mayıs 2004 tarihinde kaldırılacağı sözünü aldık. Nitekim, Temmuz 2003’te Avrupa Komisyonu’nun Portekizli üyesi Antonio Vitorino, sorunu Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Renzo İmbeni’ye taşıdı ve çok somut bir adım atıldı.

Ekim 2003’te AB Vize Komisyonu konuyu ele aldı ve Hukuk Komisyonu’na havale etti.

Kasım 2003’te işin takibi amacıyla biz yine Brüksel’deydik. AB yetkilileri, İsviçre’de yaşayan göçmenlerden Schengen vizesi istenmemesi kararına varıldığını, ancak birliğe yeni katılacak ülkelerin görüşlerinin beklendiğini söylediler.

AB yetkilileri Aralık 2003’te, vizenin 2004 yaz aylarından önce mutlaka kaldırılacağına bir kez daha söz verdiler.

Evet, yeni on üye artık AB’ye resmen katıldı ve vizenin kalkması için şimdi onların onayı bekleniyor. Belki tekrar olacak, ama bu uzun söyleşi içinde okuyucularımızın gözünden kaçmış olabilir, vizenin bugünlerde, örneğin mayıs sonuna kadar kalkması ihtimal dahilinde mi?

Biz vizenin kaldırılması için gereken resmi kararın bir an önce çıkmasına yönelik olarak elimizden gelen her şeyi yapıyoruz. Ama daha önce de söylediğim gibi, bu kararın çıkması sonbahara kalabilir. Biliyorsunuz, vize işlemleri uzun sürüyor. İsviçre’de yaşayan ve Schengen vizesi uygulanan göçmenler, özellikle izin döneminde eğer AB ülkelerinden geçmek zorundalarsa, bu olumsuz duruma karşı hazırlıklı olmalılar.

• Dosya: 2000-2004: "Schengen Eziyetine Hayır!" kampanyasında ilk ve son durum >>>

• Haber: Brüksel'de 25 Mart 2004'te düzenlenen protesto gösterileri ve AB makamlarıyla yapılan görüşmeler >>>